Hoe check je de leesbaarheid van een tekst?
Plak je tekst in het vak en je krijgt direct de Flesch-Douma-score: een getal dat meestal tussen 0 en 100 ligt en zegt hoe makkelijk je tekst leest. Hoe hoger het getal, hoe makkelijker. Onder de score staan je gemiddelde zinslengte, het percentage zinnen van meer dan 20 woorden en een voorbeeld van je tekst waarin de lange en passieve zinnen gemarkeerd zijn.
De test werkt live. Je kunt dus een zin herschrijven in het vak en zien wat er met de score gebeurt.
Wat betekent de Flesch-Douma-score?
De formule komt oorspronkelijk van Rudolf Flesch, die hem voor het Engels maakte. Douma paste hem aan voor het Nederlands, omdat onze woorden gemiddeld langer zijn. De formule kijkt naar twee dingen: hoeveel woorden er in je zinnen staan en hoeveel lettergrepen er in je woorden zitten. Lange zinnen en lange woorden trekken de score omlaag.
De gangbare indeling ziet er zo uit:
| Score | In gewone taal |
|---|---|
| 90 tot 100 | Heel makkelijk, zoals een kinderboek |
| 70 tot 90 | Makkelijk, prettig voor vrijwel iedere bezoeker |
| 60 tot 70 | Normaal, zoals een goede nieuwssite |
| 50 tot 60 | Vrij moeilijk, je lezer moet zijn best doen |
| 30 tot 50 | Moeilijk, zoals een contract of beleidsstuk |
| 0 tot 30 | Heel moeilijk, alleen voor vakgenoten |
Voor de website van een installateur of schilder zou ik mikken op 60 of hoger. Een advocatenkantoor of accountant komt vaak lager uit door woorden als "aansprakelijkheidsverzekering" of "omzetbelasting". Dat is prima zolang de zinnen eromheen kort blijven.
Wat heeft B1-niveau met je website te maken?
B1 is een taalniveau uit het Europese referentiekader voor talen. Het staat voor helder Nederlands met gewone woorden en zinnen die je in één keer snapt. De meeste Nederlanders lezen zo'n tekst zonder moeite, terwijl een flink deel afhaakt bij moeilijkere taal.
Je bezoekers lezen snel, op hun telefoon en vaak tussen twee andere dingen door. Ook een directeur met een universitaire opleiding leest een B1-tekst sneller dan een tekst vol ambtelijke zinnen. Ik heb nog nooit iemand horen klagen dat een offertepagina te duidelijk was.
De Flesch-Douma-score meet B1 niet rechtstreeks. Een score boven de 60 met weinig lange zinnen is wel een redelijke aanwijzing dat je in de buurt zit.
Hoe lees je de markeringen in je tekst?
Lange zinnen
Zinnen van meer dan 20 woorden krijgen een markering. Eén lange zin in een alinea is helemaal goed, want afwisseling leest prettig. Het percentage laat zien of het een gewoonte is geworden. Is meer dan een op de vijf zinnen lang, lees de tekst dan hardop en zet een punt op de plek waar je adem moet halen.
Lijdende vorm
De test markeert zinnen met woorden als worden, werd, is of zijn gevolgd door een voltooid deelwoord. "Uw aanvraag wordt binnen twee werkdagen door ons behandeld" leest zwaarder dan "We behandelen je aanvraag binnen twee werkdagen". In de tweede zin weet de lezer meteen wie er iets doet.
Een eerlijke kanttekening: dit is een vuistregel. "Het kantoor is gesloten op zondag" wordt soms ook gemarkeerd en daar is niets mis mee. Jij beslist of de zin beter kan.
Welke fouten zie ik vaak?
- Schrijven in vaktaal. Een dakdekker schrijft over "hemelwaterafvoer" terwijl zijn klant zoekt op "dakgoot lekt". De tekst klopt technisch en toch voelt de lezer zich niet aangesproken.
- Zelfstandige naamwoorden waar een werkwoord past. "Het uitvoeren van een controle van uw installatie" wordt "We controleren je installatie". Dat scheelt vijf woorden en leest direct.
- Alles in één zin willen zeggen. Een softwarebedrijf dat drie functies, twee doelgroepen en een voordeel in één zin propt, heeft drie zinnen nodig.
- Schrijven voor de score. Een tekst met alleen zinnen van vijf woorden haalt een hoge score en leest als een telegram. De score helpt je lange zinnen te vinden, de rest doe je op gevoel.
Wat doe je met de uitkomst?
Begin bij de pagina's die je klanten opleveren: je dienstpagina's, je offertepagina en je contactpagina. Knip de lange zinnen, maak passieve zinnen actief en vervang vaktermen door de woorden die je klant zelf gebruikt. Welke woorden dat zijn, lees je in zoekwoordenonderzoek doen. Plak de tekst daarna opnieuw en kijk wat er veranderd is.
Wil je ook weten of de lengte klopt, dan zie je dat in de woordenteller. En voor de techniek van de pagina zelf is er de gratis SEO-check. Meer punten die je zelf kunt oppakken staan in mijn SEO-tips voor kleine bedrijven.
Kan dit ook voor je hele website?
Deze test bekijkt één tekst die je zelf plakt. In Findori SEO staat elke week werk klaar voor je hele site, met concepten in je eigen stem die je nakijkt en goedkeurt voordat er iets verandert. Welke onderdelen erin zitten, zie je bij de functies.
Mijn tip voor vandaag: plak de eerste alinea van je homepage in het vak. Daar beslist een bezoeker binnen een paar seconden of hij blijft.